_cover - 2025-08-11T144325.607
ບົດວິໄຈເຕືອນ! ເດັກນ້ອຍທີ່ມີໂທລະສັບມືຖືກ່ອນອາຍຸ 13 ປີ ມີຄວາມສ່ຽງຕໍ່ບັນຫາສຸຂະພາບຈິດໃນອະນາຄົດ
ຮຽບຮຽງໂດຍ:Soulinda
ເຜີຍແຜ່: 11 August, 2025
ໝວດ: ຂ່າວ

ຜົນການສຶກສາໃໝ່ເປີດເຜີຍວ່າ ເດັກນ້ອຍທີ່ມີໂທລະສັບມືຖືເປັນຂອງຕົນເອງກ່ອນອາຍຸ 13 ປີ ມີແນວໂນ້ມທີ່ຈະປະສົບບັນຫາສຸຂະພາບຈິດທີ່ຮຸນແຮງເມື່ອເຕີບໃຫຍ່ຂຶ້ນ

 

ງານວິໄຈໃໝ່ນີ້ເກີດຂຶ້ນໂດຍສະຕາດອັບດ້ານປະສາດວິທະຍາຈາກປະເທດສະຫະລັດອາເມລິກາ ທີ່ຊື່ວ່າ ເຊເປັຽນ ແລັບສ໌ (Sapien Labs) ຊຶ່ງນຳໃຊ້ຂໍ້ມູນ Longitudinal Data ຫຼື ຂໍ້ມູນທີ່ເກັບຈາກກຸ່ມບຸກຄົນ ຫຼື ສິ່ງທີ່ສຶກສາຊ້ຳໆ ຫຼາຍຄັ້ງໃນແຕ່ລະຊ່ວງເວລາ

 

ເພື່ອເບິ່ງການປ່ຽນແປງເມື່ອເວລາຜ່ານໄປ ຂໍ້ມູນນີ້ນຳມາຈາກ ໂກລບອນ ໄມດ໌ ໂປຣເຈັກ (Global Mind Project) ຊຶ່ງເປັນຖານຂໍ້ມູນສຸຂະພາບຈິດຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ລວບລວມໂດຍບໍລິສັດເອງ

 

ຜົນການສຶກສາພົບວ່າກຸ່ມຄົນອາຍຸລະຫວ່າງ 18 ຫາ 24 ປີ ຈຳນວນກວ່າ 100,000 ຄົນທົ່ວໂລກ ທີ່ໄດ້ໃຊ້ໂທລະສັບມືຖືກ່ອນອາຍຸ 13 ປີ ຊຶ່ງອາດຈະນຳໄປສູ່ການເຂົ້າເຖິງໂຊຊຽລມີເດຍຕັ້ງແຕ່ນ້ອຍ ມີຄວາມສ່ຽງສູງຂຶ້ນຈາກການຖືກກັ່ນແກ້ງທາງໄຊເບີ

 

ການນອນຫຼັບບໍ່ສະບາຍ ແລະ ຄວາມສຳພັນທີ່ບໍ່ດີກັບຄອບຄົວ ເຮັດໃຫ້ມີແນວໂນ້ມທີ່ຈະມີຄວາມຄິດຂ້າຕົວເອງ ຄວາມກ້າວລ້າວ ການແຍກຕົວຈາກຄວາມເປັນຈິງ ແລະ ປະສາດຫຼອນເມື່ອອາຍຸຫຼາຍຂຶ້ນ

 

ໃນກຸ່ມຕົວຢ່າງດຽວກັນນີ້ ມີລາຍງານວ່າເພດຍິງ ມີຄວາມພາກພູມໃຈໃນຮູບລັກແລະຄຸນຄ່າ ຄວາມໝັ້ນໃຈ ແລະ ຄວາມຍືດຫຍຸ່ນທາງຄວາມຮູ້ສຶກຕ່ຳ ສ່ວນເພດຊາຍ ມີຄວາມສະຫງົບ ໝັ້ນຄົງ ແລະ ເຫັນອົກເຫັນໃຈຜູ້ອື່ນໜ້ອຍກວ່າ ເມື່ອທຽບກັບກຸ່ມທີ່ໄດ້ໃຊ້ໂທລະສັບມືຖືຫຼັງອາຍຸ 13 ປີແລ້ວ

 

ງານວິໄຈນີ້ນຳໂດຍ ທ່ານ ນາງ ທາຣາ ເທຍການາຈັນ (Tara Thiagarajan) ຜູ້ຮ່ວມກໍ່ຕັ້ງແລະຫົວໜ້ານັກວິທະຍາສາດຂອງເຊເປັຽນ ແລັບສ໌ ຊີ້ວ່າເລື່ອງອາຍຸນັ້ນສຳຄັນ ລາວສະໜັບສະໜູນໃຫ້ຜູ້ປົກຄອງເລື່ອນການໃຫ້ໂທລະສັບມືຖືແກ່ລູກຕະຫຼານ ຈົນກວ່າຈະອາຍຸຄົບ 13 ປີ

 

ຊຶ່ງເປັນເປົ້າໝາຍດຽວກັບມູນນິທິ Wait Until 8th ທີ່ສະໜັບສະໜູນການເລື່ອນໃຫ້ລູກຫຼານໃຊ້ໂທລະສັບມືຖື ໂດຍຊີ້ວ່າ ເດັກຈະຍັງບໍ່ພ້ອມໃຊ້ໂທລະສັບມືຖື ທັງທາງດ້ານລະບົບປະສາດ ຫຼື ພັດທະນາການໃນການໃຊ້ໂຊຊຽລມີເດຍເທິງອຸປະກອນສ່ວນຕົວ ຈົນກວ່າຈະອາຍຸ 13 ປີ

 

ເທຍການາຈັນ ໃຫ້ສຳພາດກັບສຳນັກຂ່າວ CNN ວ່າລາວຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີການຈຳກັດການເຂົ້າເຖິງໂທລະສັບມືຖືຂອງເດັກອາຍຸຕ່ຳກວ່າ 13 ປີຢ່າງເລັ່ງດ່ວນ ລວມເຖິງໃຫ້ເພີ່ມລະດັບຄວາມເຂັ້ມງວດກ່ຽວກັບສະພາບແວດລ້ອມດິຈິທັລທີ່ໄວໜຸ່ມຕ້ອງປະເຊີນອີກດ້ວຍ

 

ນອກຈາກຈະແນະນຳໃຫ້ຜູ້ປົກຄອງບໍ່ໃຫ້ໂທລະສັບມືຖືແກ່ເດັກນ້ອຍກ່ອນອາຍຸ 13 ປີແລ້ວ ເທຍການາຈັນ ແລະ ທີມງານກຳລັງຮຽກຮ້ອງໃຫ້ຜູ້ກຳນົດນະໂຍບາຍທົ່ວໂລກ ໃຫ້ກຳນົດແນວທາງການປ້ອງກັນການໃຊ້ໂທລະສັບມືຖືແບບດຽວກັນກັບກົດລະບຽບກ່ຽວກັບເຄື່ອງດື່ມແອລກໍຮໍລ໌ ແລະ ຢາສູບ

 

ໂດຍຈຳກັດການເຂົ້າເຖິງໂທລະສັບມືຖືຂອງຜູ້ທີ່ອາຍຸຕ່ຳກວ່າ 13 ປີ ລວມເຖິງກຳນົດໃຫ້ມີການສຶກສາຄວາມຮູ້ດ້ານດິຈິທັລ ແລະ ບັງຄັບໃຫ້ອົງການທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຕ້ອງມີສ່ວນຮັບຜິດຊອບດ້ວຍ

 

ຊຶ່ງຢ່າງຫຼັງສຸດນີ້ ເວັບໄຊ Futurism ລາຍງານວ່າໄດ້ເຫັນຕົວຢ່າງໄປແລ້ວກັບການທີ່ ມາກ ຊັກເຄີເບີກ (Mark Zuckerberg) ຊີອີໂອຂອງເມຕ້າ (Meta) ບໍລິສັດແມ່ຂອງເຟສບຸກ (Facebook) ແລະ ອິນສະຕາແກຣມ (Instagram) ອອກມາຂໍໂທດຕໍ່ວຸດທິສະພາໃນຊ່ວງຕົ້ນປີ 2024 ຕໍ່ຄອບຄົວຂອງເດັກນ້ອຍທີ່ໄດ້ຮັບອັນຕະລາຍຈາກເຄືອຂ່າຍໂຊຊຽລຂອງລາວ

 

ນັບວ່າເປັນອີກໜຶ່ງງານວິໄຈ ທີ່ຊີ້ໃຫ້ພິຈາລະນາເຖິງຜົນລັບຂອງເທັກໂນໂລຢີ ຊຶ່ງອາດຈະນຳໄປສູ່ການພິຈາລະນາເຖິງແນວທາງທີ່ເໝາະສົມຕ່າງໆ ໄດ້ໃນອະນາຄົດ, ງານວິໄຈນີ້ຕີພິມໃນວາລະສານ Journal of Human Development and Capabilities ສະບັບວັນທີ່ 20 ກໍລະກົດ 2025

ສະແດງຄຳຄິດເຫັນ

ອັດຕາແລກປ່ຽນ 
ປະຈຳວັນທີ Friday, 29 August, 2025
ສະກຸນເງິນ
ຊື້
ຂາຍ
united-states
USD
21,511
21,788
thailand (1)
THB
662.01
672.20
european-union
EUR
24,097
24,579
china
CNY
2,926
2,984
ຂໍ້ມູນຈາກ: ທະນາຄານຮ່ວມພັດທະນາ
ລາຄານ້ຳມັນ 
ປະຈຳວັນທີ Thursday, 27 March, 2025
ຊະນິດນ້ຳມັນ
ລາຄາ
28,230
22,560
18,370
ຂໍ້ມູນຈາກ: ລັດວິສາຫະກິດ ນ້ຳມັນເຊື້ອໄຟລາວ
ລາຄາຄຳ 
ປະຈຳວັນທີ Wednesday, 11 June, 2025
ປະເພດ
ລາຄາຊື້
ລາຄາຂາຍ
34,990,000
35,520,000
34,640,000
35,629,000
ຂໍ້ມູນຈາກ: ຮ້ານຄຳພູວົງ
ຂ່າວມາໃໝ່ 
_cover - 2025-08-29T160627.447
ແຈ້ງເຕືອນໄພ ພາຍຸດີເປຼຊັນ (TD) ສະບັບທີ 1 ໃນລະຫວ່າງວັນທີ 29 – 31 ສິງຫາ 2025
site cover1 (100)
ຮູ້ຈັກ Cambricon ບໍລິສັດຊິບຈີນມ້າມືດ ຄູ່ແຂ່ງ Nvidia ລາຍໄດ້ພຸ່ງ 4,000%
pele - 2025-08-29T142514.669
ສໍາເລັດການຍົກລະດັບຄວາມຮູ້ ວຽກງານວິຊາສະເພາະ ໂຄສະນາອົບຮົມ
site cover1 (99)
"ແມນຢູ" ຕ້ອງຈ່າຍສູງເຖິງ 521 ລ້ານບາດ ຖ້າປົດ "ອະໂມຣິມ"ຫຼັງຊີຊັ່ນໃໝ່ຍັງບໍ່ຊະນະໃຜເລີຍ
_cover - 2025-08-29T134631.840
ເຈົ້າເມືອງໆຍົມມະລາດ ລົງຢ້ຽມຢາມປະຊາຊົນ ແລະ ຕິດຕາມສະພາບນ້ຳຖ້ວມພາຍໃນເມືອງ
pele - 2025-08-29T133942.291
ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ ຫວຽດນາມ ພົບປະເຈລະຈາກັບ ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດນູແວນເຊລັງ
site cover1 (98)
OpenAI ກະກຽມເພີ່ມຟີເຈີ 'ການຄວບຄຸມໂດຍຜູ້ປົກຄອງ' ຫຼັງເດັກ 16 ປີເສຍຊີວິດເພາະສົນທະນາກັບ ChatGPT
_cover - 2025-08-29T103421.083
ຍີ່ປຸ່ນໃຊ້ AI ຈຳລອງພູເຂົາໄຟຟູຈິລະເບີດ ເຕືອນຄົນໂຕກຽວໃຫ້ຮັບມືກັບໄພພິບັດ
pele - 2025-08-29T103707.528
ບໍລິສັດ ສະຫະບໍລິສັດ ລາວບໍລິການ ຈຳກັດ ມອບ 2 ຕື້ກີບ ຊຸກຍູ້ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ອົງຄະນະພັກແຂວງ ຄັ້ງທີ XII
site cover1 (97)
ການວິໄຈພົບ 'ຢາສີດມະເຮັງສະເພາະຈຸດ' ສີດແລ້ວຫາຍທົ່ວຮ່າງກາຍ
ຢ່າລື່ມກົດຕິດຕາມ